Bismillahirrahmanirrahim...
Günümüzde sosyal medya psikologları ve batı psikolojisi içerikleri ile hayatımızda insani ilişkilerimizde kafa karışıklığı yaşayabilmekteyiz. Zaman zaman hangi davranışın daha doğru olduğunu kestirememekteyiz. Sosyal medyadaki “toksik insan” etiketlemesi ve “toksiklerden uzak durun, narsistlerden uzak durun” minvalindeki içerikler sebebiyle hangi davranışın İslam ahlakına daha uygun olduğunu bilememekteyiz. Bu nedenle itidalden uzak, insani ilişkilerimize ve bize zarar veren, zaman zaman İslam ahlakıyla da uyuşmayan davranışlarda bulunabilmekteyiz.
Sahabe efendilerimiz cennetle müjdelenen ve insan olmanın “nasılını” bize tüm açıklığıyla gösteren birer örnek olarak önümüzde durmaktadır. Onların hayatını okumak, bu örneklikleri öğrenmek; bilhassa insani ilişkilerimizde itidali nasıl sağlayacağımızı ve İslam'a uygun olan davranışın ne olduğunu anlamak noktasında gereklidir.
Serimizin ilk yazısında Hazreti Safiye (Radiyallahu Anha) validemizin hayatından insani ilişkilerimize ışık tutacak bir kıssayı ele alacağız inşallah.
Hazreti Safiye validemiz Yahudi kökenli olup daha sonra Müslüman olmuş ve Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) Efendimiz ile nikahlanarak “müminlerin annesi” olma şerefine nail olmuştur. Yahudi kökenli olması sebebiyle zaman zaman kırıcı muamelelere maruz kalmıştır. Bir gün Hazreti Aişe (Radiyallahu Anha) ile Hazreti Hafsa (Radiyallahu Anha) validelerimizin “kendilerinin Kureyş'ten olduklarını, Hazreti Peygamber Efendimiz'in (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) yakınları bulunduklarını” söylemeleri üzerine dayanamayarak Resulullah’a şikâyette bulunmuştur. Bunun üzerine Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) ona,
-Sen de onlara: “siz ikiniz benden nasıl daha hayırlı olursunuz ki, benim kocam Hazreti Muhammed (Sallallahu Aleyhi ve Sellem), babam Harun (Aleyhisselam), amcam da Musa (Aleyhisselam)” deseydin ya... diye akıl öğretmiş ve kendisini teselli etmiştir. (İbni Abdi'l Berr, el İstiab, IV, 339 akt; Müminlerin Anneleri, Halime Demireşik)
Bu kıssa bize bir insan olarak sahabe efendilerimiz ve hanımlarının da insani ilişkilerinde çatışmalar yaşayabildiklerini ancak Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) Efendimizin de rehberliğiyle çözümler üretip hatada ısrarcı olmadan durumu tatlıya bağlayabildiklerini göstermektedir. Ayrıca Müslümanın ezilen büzülen, herkesin önünde el pençe divan duran, bir yanağına vurulduğunda diğerini çeviren karakterde bir insan olmadığını görmekteyiz. Aksine İslam'ın bizlere ölçülü (itidalli) şekilde, elbette yalan da karıştırmadan, cevap verme hakkı tanıdığını bu örnekten anlamaktayız. Ancak günümüz psikoloji anlayışındaki gibi anlaşamadığımız her insanı toksik veya narsist olarak etiketleyerek hayatımızdan çıkarmanın da doğru bir yaklaşım olmadığını, yaşanan insani çatışmalarda daha çözüm odaklı hareket etmek gerektiğini bu kıssadan öğreniyoruz.
Velhamdulillahi Rabbil Alemin
Psk. Dan. Sümeyye Özbay